Nhiều người cho vay tiền không tính lãi vì tin tưởng người thân, bạn bè. Tuy nhiên, khi đến hạn mà bên vay không trả nợ, bên cho vay có được yêu cầu trả thêm tiền lãi do chậm trả hay không? Pháp luật dân sự có quy định rất rõ về vấn đề này.
- Vay không lãi nhưng chậm trả vẫn phải chịu lãi
Theo khoản 4 Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp vay tiền không có lãi, nếu đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ, thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả lãi đối với số tiền chậm trả. Khoản lãi này được tính theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, trừ khi các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định riêng.
Nói cách khác, dù ban đầu hai bên không thỏa thuận lãi, thì khi vi phạm nghĩa vụ trả nợ đúng hạn, người vay vẫn phải trả thêm tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ.
- Lãi suất chậm trả được tính bao nhiêu?
Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.
Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
- Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ.”.
📌 Như vậy mức lãi suất áp dụng cho tiền chậm trả trong trường hợp vay không lãi mà đến hạn không trả là 50% của 20%/năm = 10%/năm
Cách tính lãi chậm trả:
Tiền lãi chậm trả được tính:
Số tiền chậm trả × 10%/năm × thời gian chậm trả
Ví dụ:
Vay 100 triệu đồng, chậm trả 6 tháng
→ Tiền lãi chậm trả = 100.000.000 × 10% × 1/2 = 5.000.000 đồng
- Người cho vay có quyền làm gì khi bên vay không trả?
Khi người vay cố tình không thanh toán cả tiền gốc và lãi chậm trả, bên cho vay có quyền:
– Yêu cầu thanh toán bằng văn bản
– Thương lượng, hòa giải
– Khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu trả nợ và lãi chậm trả theo quy định pháp luật. Tòa án sẽ căn cứ vào hợp đồng vay, giấy nhận nợ, tin nhắn, chuyển khoản… để buộc bên vay thực hiện nghĩa vụ.
- Kết luận
– Vay tiền không lãi không có nghĩa là không bao giờ phát sinh lãi;
– Khi đến hạn mà không trả, người vay phải chịu lãi chậm trả 10%/năm trên số tiền còn nợ;
– Bên cho vay hoàn toàn có quyền khởi kiện để đòi nợ hợp pháp;
Việc hiểu rõ quy định này giúp bảo vệ quyền lợi của người cho vay, đồng thời nâng cao ý thức thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng hạn của người vay.